Logo

Przez zmysły do szczęśliwego i zdrowego rozwoju

Paweł Zawitkowski, Fizjoterapeuta, autor książek i filmów „Mamo, Tato co Ty na to?” (www.mamotatocotynato.pl)

Kąpiel to nie tylko pielęgnacja, co jeszcze

Dla większości z nas kąpiel niemowlęcia to po prostu „oczyszczanie”, przede wszystkim - w wymiarze higienicznym. Ale!, w wielu kulturach ważniejszy jest jej wymiar filozoficzny – oczyszczanie umysłu, komunikowanie się, więź z uniwersum. Takie znaczenie nadawano rytuałom obmywania, również dlatego, że kąpiel ma, przede wszystkim, wymiar emocjonalny. I niech nikogo nie zdziwi, że takie właśnie znaczenie, i tylko takie znaczenie!, do tego w ekstremalnym wymiarze, ma ona dla noworodków i niemowląt. Dzieciaki mają „w nosie” aspekt higieniczny :). O tym warto pamiętać. Dla nich, w pewnym sensie, bezbronnych i oczekujących na „dobre doświadczenie”, dotyk i doświadczenia zmysłowe mają fundamentalne znaczenie. Jeśli potrafimy wykorzystać tę okazję, dla dziecka jest to swego rodzaju rozmowa, podstawowy język wymiany naszych refleksji, emocji, obaw, czułości. Rzadkie i oczekiwane, nowe doświadczenie dla ich ciał i zmysłów. Woda jest wyjątkowym środowiskiem, w którym ich nagie ciała, w najwyższym stopniu, doświadczają wszystkiego, co oferuje im otoczenie i rodzice.

Dlatego tak ważne jest, by ta „oferta” była jak najbardziej komfortowa i niosła ze sobą jak najwięcej dobrych doświadczeń. Poprzez niepowtarzalną stymulację części układu nerwowego - w tym przypadku: układu autonomicznego, przedsionkowego i pozostałych elementów integrujących wszelkie doświadczenia czuciowe i innych zmysłów - osiągamy idealne warunki dla ich rozwoju i dojrzewania.

Smutne jest jak ciągle, szczególnie w społeczeństwach „wysoko rozwiniętych”, ignorujemy fakt, jak fundamentalne ma to znaczenie dla dojrzewania kompetencji behawioralnych i poznawczych dzieciaków, dla kształtowania ich poczucia pewności i bezpieczeństwa, dla rozwoju pełnych tkliwości i bliskości, relacji między rodzicami i dzieckiem, dla ich kompetencji społecznych, a w końcu dla kształtowania ich harmonijnego rozwoju ruchowego!

Warto zdać sobie sprawę, że kąpiel, zaraz po karmieniu, to najbardziej intymna, najbardziej tkliwa, najbogatsza, jeśli chodzi o możliwości komunikowania się i stymulacji, forma codziennej opieki i pielęgnacji noworodka, niemowlęcia i starszych dzieci. A aspekt higieniczny jest tylko nieznacznym dodatkiem do tej ferii cudownych doświadczeń i eksplozji zmysłów :).

Kąpiel to:

1. Podstawowa forma stymulacji czuciowej i innych zmysłów (węch, słuch, wzrok, …). Żadna inna stymulacja nie daje podobnych efektów!

2. Podstawowa forma stymulacji układu przedsionkowego – cudowna promocja zdrowia i prawidłowego rozwoju!

3. Podstawowa forma kształtowania poczucia bliskości i wzajemnego zaufania!

4. Podstawowa forma kształtowania sposobów wzajemnego komunikowania własnych oczekiwań, pragnień, intencji – taka rozmowa bez słów - „język duszy i ciała”!

5. Podstawowa forma regulacji mechanizmów fizjologicznych dziecka pomagająca neutralizować traumę różnych dolegliwości wieku niemowlęcego i dziecięcego!

6. Podstawowa forma doskonalenia mechanizmów autoregulacji, czyli podstawowej formy regulacji strategii zachowania i relacji z otoczeniem!

7. Podstawowa forma i oręż w regulacji rytmu dobowego, biologicznego, odpoczynku, aktywności i snu dziecka!

8. Podstawowa forma doskonalenia strategii, charakterystyki i wzorców ruchu i postawy.

U dzieci z problemami w rozwoju, kąpiel i zajęcia w wodzie zalecane są jako forma stymulacji, a u dzieci zdrowych zalecana jako promocja zdrowia, jakości i sprawności motorycznej! Słowem kąpiel to: zapomniana, niedoceniona, zniekształcana i ciągle niewykorzystana, przyjazna dla dziecka i rodziców forma stymulacji harmonijnego rozwoju dzieci oraz funkcjonowania całej rodziny.